W ciągu kilku tygodni nastąpi rozstrzygnięcie konkursu na 120 mln zł w ramach Funduszu Sprawiedliwości dla pokrzywdzonych przestępstwami; trwa weryfikacja 62 ofert – przekazał 2 stycznia 2026 r. resort sprawiedliwości. Umowy z ośrodkami pomocy dla dorosłych i dzieci skończyły się w środę. W grudniu posłowie PiS skierowali do prokuratury zawiadomienie dotyczące obecnego szefa ministerstwa Waldemara Żurka i nieogłoszenia w terminie konkursów na dotacje z Funduszu.

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują przepisy umożliwiające świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. przez adwokatów i radców w sposób zdalny. Równocześnie prawnik będzie mógł uzależnić udzielenie takiej porady od jej stacjonarnej formy, jeśli w jego ocenie sprawa nie może być rozwiązana zdalnie z uwagi np. na konieczność analizy dokumentów. Zmiany od początku krytycznie oceniały samorządy prawnicze.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozstrzygnie w pierwszym kwartale 2026 roku istotny problem. Chodzi o kwestię, czy wymóg połączenia w jednym postępowaniu sprawy o dział spadku ze sprawą o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej nie stanowi wyłącznie przejawu nadmiernego formalizmu.

8 stycznia 2026 r. senacka komisja petycji zajmie się projektem NRA dotyczącym tzw. „adwokackiej spółki kapitałowej". Chodzi o umożliwienie wykonywania zawodu adwokata w dwóch nowych formach, tj. w formie adwokackiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz adwokackiej prostej spółki akcyjnej. Adwokatura konieczność zmian uzasadnia sytuacją na rynku usług prawniczych i procesami koncentracyjnymi. Adwokaci propozycje oceniają jako krok w dobrym kierunku.

Kasowy PIT to rozwiązanie, które zaczęło obowiązywać od 1 stycznia 2025 roku. Chociaż założenia były słuszne, jednak rzeczywistość pokazała, że przedsiębiorcy niezbyt chętnie z niego korzystają. W niektórych przypadkach jednak, mimo że podatnicy chcieli skorzystać z nowego rozwiązania, przeszkodziło niespełnienie warunków uprawniających do korzystania z tej metody. Wychodząc temu naprzeciw, od 1 stycznia 2026 roku ustawodawca postanowił wprowadzić zmiany w kasowym PIT, dzięki którym większa ilość przedsiębiorców będzie mogła z niego skorzystać.

Były prezes zarządu spółki, którego organ chce obarczyć odpowiedzialnością za zobowiązania tej spółki, nie działa jednak w tym postępowaniu jako podatnik, ale jako osoba trzecia w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa - mówi w wywiadzie Marcin Pietrusiński, doradca podatkowy w Kancelarii Pietrusiński sp.k.

Jeśli podatnik pyta o skutki podatkowe swojej działalności, dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej musi udzielić odpowiedzi i to nawet jeśli wymaga to zagłębienia się w prawo cywilne czy handlowe. Organ interpretacyjny nie może odmawiać wydania interpretacji indywidualnej tyko z tego powodu, że wymagałoby przeanalizowania nie tylko skutków podatkowych transakcji, ale i natury czy istoty gospodarczej samej transakcji. Eksperci wskazują, że to przełomowy wyrok NSA, który wzmacnia pozycję podatników i może przyczynić się do wyegzekwowania od administracji skarbowej profesjonalizmu.

Obecnie wnioski o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS) oraz inne pisma w sprawie WIS składa się za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego (e-US), z wykorzystaniem formularza: „Pismo WIS”. Rozwiązanie to udoskonalono i od 1 stycznia 2026 r. w e-US będą udostępnione ulepszone formularze do obsługi wniosków i pism w sprawach dotyczących WIS, wszczynanych na podstawie wniosków o wydanie WIS składanych od tej daty.

Pracownicy niekiedy spóźniają się do pracy, co może nie jest jakimś szczególnym ewenementem, ale w naszej sytuacji powoduje znaczące problemy praktyczne. Ze względu na rodzaj działalności pracownicy mają planowaną pracę każdego dnia roku – w tym także w święta, Sylwestra itp. - w sposób ciągły, tzn. na trzy zmiany. Pracownicy spóźniają się na poranną zmianę lub nawet wcale się nie pokazują, często po dniu świątecznym lub innym, który połączony jest zwyczajowo z zabawą (Sylwester). Czy można nakazać dłuższą pracę osobie, która pracowała na nocną zmianę czy też konieczne byłoby wezwanie innego pracownika?

Długoterminowa prognoza dla funduszu emerytalnego do 2080 roku wskazuje na stabilność finansową systemu, mimo postępujących zmian demograficznych – poinformował w środę Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Prognozowany deficyt roczny funduszu emerytalnego (w kwotach zdyskontowanych inflacją na 2024 r.) w wariancie pośrednim wyniesie w 2026 r. 98,3 mld zł, a w 2080 r. wzrośnie o 37,7 mld zł do 136,1 mld zł.

Po trudnym roku 2025 jest szansa na większą stabilność na rynku pracy, ale pod warunkiem, że polityka gospodarcza będzie realizowana w dialogu z przedsiębiorcami, a obok zapowiedzi wielkich inwestycji w bezpieczeństwo i zbrojenia oraz w infrastrukturę przygotowane zostaną rozwiązania pobudzające wzrost inwestycji, a otoczenie prawne będzie w miarę stabilne – uważa prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Przepisy powszechnie nie przewidują dodatkowej gratyfikacji za realizowanie obowiązków w takich szczególnych terminach. Ewentualne extra świadczenia mogą wynikać z przepisów wewnętrznych. Sam dyżur w sylwestrową noc może nie wiązać się z jakąkolwiek rekompensatą, o ile pracodawca nie wprowadził bardziej korzystnych rozwiązań niż kodeksowe. Praca w tę dosyć szczególną noc związana będzie – dokładnie tak samo jak w każdą inną noc w roku – jedynie ze skromnym raczej dodatkiem.

Proponowane zmiany prawne w spółdzielczości mieszkaniowej to powrót do starych wadliwych rozwiązań. Rady nadzorcze i zarządy powinny mieć nie tylko swoje kadencje, ale też ograniczenia w zasiadaniu w nich. Wyjątki od tych zasad można wprowadzać jedynie dla małych spółdzielni – pisze dr hab. Aleksandra Sikorska-Lewandowska, profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz radca prawny.

Nie ma wątpliwości, że obraz butów Van Gogha jest utworem. Nie kwestionowałbym także takiego statusu względem grafik Andy Warhola. Ale czy buty „jako takie” także powinny być objęte ochroną autorską? Odpowiedź, w świetle aktualnego orzecznictwa, zależy od konkretnego projektu - pisze prof. Ryszard Markiewicz w artykule z cyklu "Dopowiedzenia".

Elektrownia wiatrowa będzie mogła być zaplanowana na podstawie szczególnej formy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jakim jest zintegrowany plan inwestycyjny – przewiduje projekt ustawy, który został opublikowany w sylwestra na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Zawiera też szereg innych propozycji wspierających energetykę wiatrową oraz wykorzystanie biometanu, biogazu i biomasy.

Koszty procesu, w tym zastępstwa procesowego, nie stanowią kosztów postępowania upadłościowego – uważa Marcin Kubiczek, syndyk Getin Noble Banku, odpowiadając na wezwanie sędziego-komisarza do zajęcia ostatecznego stanowiska w tej sprawie. Z jego pisma wynika, że pełnomocnicy stron przeciwnych nie mają co liczyć na wypłacenie zasądzonych na ich rzecz kosztów. Tymczasem nowa sędzia-komisarz zobowiązała syndyka do sporządzenia analizy co do możliwości złożenia tych środków do depozytu sądowego.

Podwyższenie z 5 tys. zł do 30 tys. zł maksymalnej grzywny za stworzenie zagrożenia pożarowego oraz górnej kwoty mandatów z 500 zł do 5 tys. zł - przewiduje nowelizacja kodeksu wykroczeń i kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, która wchodzi w życie 2 stycznia. Stawki grzywny i mandatów nie były zmieniane od blisko ćwierć wieku. Ale, aby kary były skuteczne, potrzebne są też inne działania.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomniało w piątek, że od 2 stycznia 2026 roku obowiązuje zakaz polowań na pięć gatunków ptaków. Chodzi tu o: głowienkę, czernicę, łyskę, jarząbka oraz słonkę. W piątek weszła w życie zaktualizowana lista gatunków zwierząt łownych, nie ma na niej tych gatunków ptaków.

Janów Podlaski, Stanisławów, Małkinia Górna, Staroźreby, Branice, Janów - te miejscowości 1 stycznia 2026 r. uzyskają status miast. Jedna z gmin zmieni nazwę, a w przypadku 21 gmin miejskich i wiejskich dojdzie do zmiany granic gmin. Rada Ministrów zmieniała w wielu wypadkach granice, mimo negatywnej opinii niektórych samorządów, których zmiany dotyczą. MSWiA zapowiedział nowelizację przepisów, tak aby ograniczyć konflikty.

Od 1 stycznia 2026 r. będzie obowiązywać nowy wzór formularza wniosku o jednorazową pomoc finansową dla repatriantów. Nowy wzór ma nie tylko uporządkować procedury, ale przede wszystkim przyspieszyć i uprościć dostęp do wsparcia dla osób powracających do ojczyzny po latach życia za granicą.

Startuje Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025-2030 – to nowa polityka publiczna, której celem jest pomoc osobom zagrożonym takimi chorobami jak Alzheimer. Rząd stawia na edukację, profilaktykę i rozwój opieki wytchnieniowej, która ma odciążyć rodziny chorych.

W noweli prawa farmaceutycznego ma być uchylony całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych. – Proponowana zmiana zmierza w kierunku, który należy ocenić jako niewłaściwy – argumentuje prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL). Polacy są bowiem w europejskiej czołówce kupujących suplementy i leki bez recepty. Niemal 30 tysięcy osób rocznie trafia też do szpitali z powodu zatrucia lekami.

Używanie marihuany ma negatywne skutki zdrowotne i prawne, dotyczy to zwłaszcza młodzieży, której łatwo jest wejść w konflikt z prawem. W Polsce co do zasady legalne jest tylko stosowanie marihuany leczniczej dostępnej jedynie na receptę, choć i ona nie jest zalecana innym pacjentom niż dorośli.

Określenie wysokości opłat za krew i jej składniki wydawane przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi, obowiązujące przez cały kolejny rok zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia, które wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r. Zakłada ono, że od przyszłego roku stawki za poszczególne składniki krwi znacznie wzrosną w porównaniu do 2025 r., przekraczając znacznie poziom inflacji.

Kwota potrzeb oświatowych w 2026 r. wynosi 111 mld 512 mln zł i jest wyższa o 8,9 mld zł, tj. o 8,6 proc. w stosunku do kwoty potrzeb oświatowych na 2025 r. Finansowy standard A wyniesie około 9752 zł. W stosunku do roku 2025, w którym finansowy standard A wynosił 9415 zł, wzrośnie on o około 3,6 proc., tj. o około 337 zł.

Nadanie stopnia awansu zawodowego następuje w formie decyzji administracyjnej. Jeśli decyzja administracyjna (akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela) została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to możliwe jest stwierdzenie jej nieważności - w ten sposób MEN odpowiada na interwencje w sprawie nauczycielki z Piaseczna, której awans został zakwestionowany przez kuratorium oświaty.

Statut szkoły nie może zawierać zapisów regulujących wygląd ucznia na terenie szkoły, a już na pewno poza nią. Możliwe jest jedynie uregulowanie kwestii mundurków i doprecyzowanie zasad ubioru, jaki można nosić na terenie placówki. Mimo jasnych w tym zakresie przepisów prawa oświatowego, jest to wciąż jeden z częstych błędów znajdowanych w szkolnych statutach.

Sąd ponownie zajmie się sprawą odszkodowania za skutki reformy oświaty wprowadzonej przez Anne Zalewską. Sąd Najwyższy orzekł, że ani w pierwszej, ani w drugiej instancji nie dokonano koniecznych ustaleń faktycznych i zwrócił sprawę do ponownego rozpoznania. Chodzi o powództwo wytoczone przez rodziców dwójki chłopców.

Ministerstwo Nauki poinformowało, że w ciągu pierwszych trzech miesięcy 2026 roku powołany zostanie nowy zespół ds. równości, który przejmie zadania dwóch dotychczas działających gremiów ministerialnych, w tym Rady ds. kobiet w szkolnictwie wyższym i nauce. Zespół ds. kobiet pod kierunkiem prof. Anny Pacześniak zajmował się m.in. kwestią wdrożeń planów równości na uczelniach i dobrymi praktykami.

Skreślić z listy studentów może rektor - organ uprawniony do wydania decyzji w tym przedmiocie zgodnie z ustawodawczym domniemaniem kompetencji. Jednakże on sam może również upoważniać innych przedstawicieli do działania w jego imieniu. W jednej z ostatnich spraw studenckich rozpatrywanych przez NSA decyzja o skreśleniu z listy studentów została wydana przez prodziekana ds. kształcenia, który nie działał w ramach kompetencji własnych, ale po udzieleniu pełnomocnictwa przez rektora.

Do Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki trafiają głównie sprawy dotyczące niewłaściwych relacji na uczelniach. Sporo jest też spraw o plagiaty, ale nie było jeszcze żadnej sprawy o fabrykację publikacji naukowych - wynika z danych resortu nauki. Od 1 stycznia 2019 roku do początku grudnia 2025 r. przez ręce ministerialnych arbitrów przeszło 130 spraw. Żadnego wniosku nie odrzucono ani nie umorzono na wstępnym etapie.

Rząd przyjął projekt ustawy o utworzeniu Uniwersytetu Bezpieczeństwa Narodowego. Uczelnia ta - po wzmocnieniu kadrowym, personalnym i organizacyjnym – przejmie od marca zadania Akademii Sztuki Wojennej. Położy nacisk na kształcenie kadr w zakresie cyberbezpieczeństwa, sztucznej inteligencji i technologii wojskowych.

Do rzecznika praw obywatelskich zgłosił się obywatel. Zwraca on uwagę na potrzebę wprowadzenia przepisów umożliwiających ochronę przed hałasem powodowanym w obszarach zurbanizowanych przez zwierzęta domowe, zwłaszcza psy. Postuluje on wprowadzenie regulacji zobowiązującej posiadaczy zwierząt do zapewnienia im opieki w sposób niepowodujący nadmiernego hałasu czy długotrwałego zakłócania spokoju otoczenia.

Kwestię używania materiałów pirotechnicznych regulują przepisy lokalne - na ogół 31 grudnia i 1 stycznia są wyłączone spod zakazu używania fajerwerków, ale warto to sprawdzić, bo na terenie niektórych gmin te wyjątki nie obowiązują. Nigdzie i nigdy nie można natomiast sprzedawać petard, rac, a nawet zimnych ogni nieletnich - jest to przestępstwem.

Serwis Prawo.pl i LEX prowadzą kolejną edycję akcji "Poprawmy prawo". Po raz szósty będziemy wskazywać problematyczne przepisy, które zdecydowanie należy zmienić. Chodzi o regulacje, które mają istotny wpływ na: wymiar sprawiedliwości, prawników, podatki, pracę, działalność gospodarczą, zdrowie, oświatę, samorząd i administrację. Do zgłaszania wadliwych aktów prawnych zapraszamy naszych Czytelników. Czekają cenne nagrody.

W sytuacji zbiegu praw do tytułowych świadczeń rodzinnych, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z przysługującego już specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje przed ustaniem prawa do zasiłku opiekuńczego - tego typu świadczenie rodzinne można pobierać od momentu ustania prawa do poprzedniego świadczenia.