Rząd wreszcie przyjął zapowiadany od dawna projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji, zapewniającej właściwe wdrożenie unijnego rozporządzenia AI Act. Polski prawodawca już zapowiada dalsze działania legislacyjne, w tym odnoszące się do systemów AI wysokiego ryzyka oraz tzw. piaskownic regulacyjnych. Na poziomie unijnym trwa tymczasem uzgadnianie ostatecznej wersji pakietu Digital Omnibus, który odroczy niektóre obowiązki nawet o 16 miesięcy.

Rada Ministrów przyjęła we wtorek, 31 marca, projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Regulacja ta zapewni właściwe stosowanie w Polsce unijnego rozporządzenia AI Act, które częściowo już obowiązuje. Stanowi m.in. podstawę do powołania Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, nowej instytucji będącej regulatorem rynku.

Cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości wymaga uwzględnienia realiów organizacyjnych pracy sądów, w tym sposobu prowadzenia akt, ergonomii pracy sędziego oraz możliwości infrastrukturalnych sekretariatów. Doświadczenia innych systemów – zarówno krajowych, jak i zagranicznych – pokazują, że zbyt szybkie przejście do pełnych akt elektronicznych, bez odpowiednich narzędzi przeglądania akt i przygotowania stanowisk pracy, może prowadzić do paradoksalnego zjawiska wtórnego drukowania dokumentów przez uczestników procesu orzeczniczego i dać efekt odwrotny do oczekiwanego: zamiast przyspieszenia – spowolnienie - pisze prof. dr hab. Jacek Gołaczyński, koordynator ds. informatyzacji sądownictwa powszechnego.

Sztuczna inteligencja podbija rynek prawny, oparte na niej programy wykorzystywane są m.in. do najprostszych czynności kancelaryjnych, takich jak research, analizy prawne, ale też m.in. sporządzanie prostych umów czy pism procesowych. I choć eksperci są przekonani, że AI nie zastąpi w kancelariach młodych prawników, wprost mówią o tym, że konkurencja na rynku wymagać będzie od nich dodatkowych kompetencji technicznych, związanych z AI i wąskich specjalizacji. To wymusza zmiany choćby w programie aplikacji, ale powinno zacząć się już na studiach prawniczych.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pracuje nad wykorzystaniem AI do wykrywania dark patterns, czyli tricków stosowanych przez podmioty sektora e-commerce, bazujących na zachowaniach zakupowych i słabościach kupujących. Prawnicy, chociaż przestrzegają przed mankamentami tej technologii, chwalą obrany kierunek. Ich zdaniem na użyciu sztucznej inteligencji nie powinni ucierpieć przedsiębiorcy, ostatecznie bowiem decyzje w ich sprawach będzie podejmował człowiek.

Niemal połowa pracowników urzędów w Polsce korzysta z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji do realizacji zadań zawodowych - wynika z raportu Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej – Państwowego Instytutu Badawczego, omówionego przez Polski Instytut Ekonomiczny. 16 proc. urzędników obawia się, że ich stanowisko pracy może zostać zastąpione przez AI.

Ponad 200 uczestników, ok. 30 zespołów pracuje nad najbardziej innowacyjnymi i konkurencyjnymi rozwiązaniami, opartymi m.in. na AI, podczas ósmej edycji Legal Hackathon 2026. Na stole są m.in. projekty dedykowane dla silver generation, ale też wspierające w zarządzaniu kancelarie czy wychwytujące deepfake'i w postępowaniu dowodowym. Wydarzenie organizowane przez Wolters Kluwer Polska rozpoczęło się w piątek wieczorem, zakończy się w niedzielę.

Łączą w sobie zamiłowanie do nowych technologii i AI oraz m.in. wiedzę prawniczą – ponad 200 osób, ok. 40 mentorów, przez cały weekend będzie opracowywać narzędzia wspierające wymiar sprawiedliwości, kancelarie, oświatę, ale też przedsiębiorców w ósmej już edycji Legal Hackathon 2026. Wydarzenie organizowane przez Wolters Kluwer Polska rozpoczęło się w piątek wieczorem. Poprzedziła je konferencja AI Legal Change Summit 2026.

Sztuczna inteligencja odnalazła się na rynku usług prawnych. Adwokaci i radcy prawni chętnie korzystają z programów bazujących na AI. To z kolei budzi spore emocje wśród młodych prawników, którzy obawiają się, czy znajdzie się w tej sytuacji dla nich miejsce. Rozmówcy Prawo.pl takich obaw raczej nie mają, podkreślają, że chodzi o zmianę modelu wejścia do zawodu, a kompetencje i umiejętności korzystania z narzędzi opartych o AI zdecydowanie zwiększają konkurencyjność na rynku.

Sejm przyjął uchwałę, przygotowaną przez koalicję rządzącą, w której potwierdza, że uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów kandydatów na 15 członków/sędziów Krajowej Rady Sądownictwa dokonane przez polskich sędziów w – jak wskazano – wyborach powszechnych i transparentnych, przy uwzględnieniu wymogów konstytucyjnych co do składu Rady. Za było 237 posłów, przeciw 199 - m.in. PiS i Konfederacja.

Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji, która ma zapewnić stosowanie w Polsce rozporządzenia AI Act. Na ostatniej prostej poprawiono przepisy o przewodniczącym Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, który ma współdziałać z dyrektorem generalnym Ministerstwa Cyfryzacji oraz będzie mógł łączyć swoją funkcję z pracą naukową. Doprecyzowano także przepisy karne.

Urzędnicy powszechnie korzystają w pracy ze sztucznej inteligencji. Większość robi to bez wiedzy i nadzoru pracodawcy, narażając urzędy na wycieki danych, błędne decyzje i poważne konsekwencje prawne. Tylko nieliczne samorządy uregulowały zasady korzystania z narzędzi opartych na AI. I nie spieszą się ze zmianami, choć wkrótce zacznie obowiązywać unijny AI Act. Eksperci ostrzegają, że skala tzw. shadow AI w administracji rośnie, a nadzór praktycznie nie istnieje.

Brak odpowiednich danych, w tym danych osobowych, które mogą służyć do szkolenia AI, brak wsparcia ze strony jednostki nadrzędnej/organizacji macierzystej i ze strony regulatorów, obawy etyczne lub reputacyjne związane ze stosowaniem AI i skomplikowane regulacje dotyczące AI - to główne wyzwania, z jakimi mierzą się podmioty publiczne i prywatne w zakresie sztucznej inteligencji i ochrony danych osobowych – wynika z badania UODO. Co więcej, aż 95,9 proc. organizacji ocenia się jako niegotowych lub niepewnych co do gotowości do stosowania przepisów RODO w kontekście wykorzystania AI.

Wymóg apolityczności pojawia się w wielu aktach prawnych dotyczących gospodarki i wymiaru sprawiedliwości. Prawodawca oczekuje jej od szefów komisji zajmującej się AI, urzędników decydujących o blokowaniu treści internetowych, kandydatów do Sądu Najwyższego, a ostatnio nawet członków organów państwowych spółek. Pytanie tylko, jak te wymogi egzekwować. I co się stanie, jeśli w praktyce nie będą przestrzegane.

Specjalna komórka organizacyjna w Ministerstwie Cyfryzacji będzie odpowiadać za obsługę Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji oraz jej przewodniczącego. Przewiduje tak kolejna już wersja projektu o systemach sztucznej inteligencji, która ma zapewnić właściwe stosowanie w Polsce rozporządzenia AI Act.

Prawnicy z kancelarii, firm i instytucji publicznych spotkają się już 6 marca, podczas AI Legal Change Summit 2026, konferencji organizowanej przez Wolters Kluwer Polska, by dyskutować, wymieniać się doświadczeniami i wspólnie odkrywać potencjał sztucznej inteligencji w prawie. Jednym z tematów będzie zastosowanie AI w obsłudze klientów, w tym kwestia odpowiedzialności, wiarygodności i bezpieczeństwa m.in. danych.

Kancelarie, które decydują się na korzystanie z systemów opartych na sztucznej inteligencji, powinny mieć opracowane zasady (zawarte np. w regulaminie), uwzględniające wszelkie ryzyka z tym związane, wynikające choćby z ochrony danych osobowych klienta, ochrony tajemnicy zawodowej, z zasad wykonywania zawodu i kodeksów etyki radcowskiej czy adwokackiej, a także – a może przede wszystkim – z kwestii technologicznych — mówi dr Maria Dymitruk, radczyni prawna, counsel i liderka praktyki AI w Kancelarii Lubasz i Wspólnicy, przewodnicząca Komisji Nowych Technologii Federacji Adwokatur Europejskich.

Programy bazujące na sztucznej inteligencji przyspieszają prace kancelarii i pozwalają na spore oszczędności – to z kolei powoduje, że stają się coraz popularniejsze na rynku. Eksperci podkreślają jednak, że same narzędzia nie wystarczą. Kancelaria musi się do ich stosowania przygotować – m.in. poprzez wypracowanie wewnętrznych standardów dla zatrudnionych w niej pracowników, ale też szkolenia. Odrębną kwestią pozostaje to – czy, jak i w jakim zakresie, o stosowaniu AI powinien dowiedzieć się klient.

Libra odniosła sukces, ponieważ została zaprojektowana z myślą o rzeczywistych warunkach pracy prawników. W najbliższych latach prawnicy w ogóle nie odczują, że korzystają z AI - będzie ona w pełni zintegrowana z ich narzędziami i procesami biznesowymi – mówią Marcin Kleina – prezes Wolters Kluwer Legal&Regulatory w Polsce i Rumunii oraz Viktor von Essen – twórca Libry i CEO Libra by Wolters Kluwer, wdrażanej właśnie na polskim rynku.

Do 2 lutego br. Komisja Europejska miała wydać wytyczne wyjaśniające zasady klasyfikacji systemów sztucznej inteligencji jako systemy wysokiego ryzyka. Dokument ten nie został jednak opublikowany; według zapowiedzi ma się to stać do końca miesiąca. Przypomnijmy, że przepisy dotyczące systemów AI mają wejść w życie 2 sierpnia br., choć i ten termin może zostać przesunięty.