Więcej uprawnień do zaskarżenia programów ochrony powietrza dostaną ekolodzy, a także mieszkańcy i firmy działające na obszarze objętym planowaną ochroną - tak wynika z projektu nowelizacji prawa ochrony środowiska, którą we wtorek rząd (numer UC112 w rządowym wykazie prac legislacyjnych i programowych).

Władze publiczne dotąd nie wywiązały się wobec mieszkańców górnośląskiego Radlina z konstytucyjnego obowiązku zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska - ocenia Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Marcin Wiącek, który nagłaśnia sprawę rekultywowanej hałdy w tym mieście.

W środę, 25 marca, odbędzie się konferencja naukowa „CBAM 2026 – konsekwencje dla przemysłu i handlu”, organizowana przez Global Tax Governance and Compliance Centre (GTGCC), Szkołę Główną Handlową w Warszawie oraz patrona konferencji EY Polska. Uczestnicy konferencji będą rozmawiać m.in. o tym, czy wprowadzenie CBAM przyczyni się - jak zakładali projektodawcy -do zwiększenia konkurencyjności polskich i unijnych przedsiębiorstw.

Osłony finansowe dla odchodzących z pracy górników i innych pracowników sektora górniczego (w tym administracji i firm remontowych) przewiduje nowelizacja przepisów, którą w poniedziałek podpisał prezydent. W ustawie zadecydowano także, że dodatkowe wsparcie finansowe na utrzymanie dostaną zabytkowe kopalnie.

Inwestorzy infrastruktury kolejowej zapłacą za lokale zamienne dla lokatorów w budynkach uszkodzonych bądź zniszczonych w wyniku budowy torów, tuneli i innych obiektów związanych z transportem szynowym. Wykupią też budynki, które grożą zawaleniem. Powstanie też specjalny fundusz naprawy szkód górniczych, który będzie wypłacał rekompensaty dla ofiar szkód powstałych wskutek działania już zlikwidowanych kopalni.

Od lat w sprawach karnych gospodarczych obserwujemy niepokojący paraliż prokuratury. Zamiast być sprawnym narzędziem ochrony ładu gospodarczego, prokuratura zbyt często działa bez jasnej strategii, wikłając się w proceduralne szczegóły, podczas gdy kluczowe działania są zaniedbywane. Skutkuje to nie tylko nieskutecznością w ściganiu przestępców, ale także realnymi stratami dla uczciwych przedsiębiorców i całego rynku – pisze Dawid Kulpa, radca prawny.

Taniej kupić węgiel w komercyjnym składzie, niż preferencyjnie od gminy. Poza tym jakość zalegającego od kilkunastu miesięcy węgla jest często wątpliwa. Ministerstwo Przemysłu, po wielu apelach samorządów, przygotowało w końcu projekt ustawy. Zakłada on, że gminy będą mogły sprzedać zalegający węgiel poniżej kosztów zakupu wszystkim zainteresowanym podmiotom, a nie tylko gospodarstwom domowym.

Czy gmina może sprzedać węgiel poniżej kosztów zakupu? RIO w Kielcach odpowiada burmistrzowi jednej z gmin, że regionalne izby obrachunkowe nie mają kompetencji, by odpowiedzieć na to pytanie. Izba wskazuje jednak kierunek interpretacyjny Ministerstwa Aktywów Państwowych zaaprobowany przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych.

Mieszkanka osiedla romskiego nie dostała dodatku węglowego, bo gmina uznała, że nie przysługuje on osobie, która mieszka w domu wybudowanym bez pozwolenia. Kobieta odwołała się do SKO, które utrzymało zaskarżoną decyzję. Udział w postępowaniu przed WSA zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich. Wskazuje, że z ustawy o dodatku nie wynika, aby uznanie istnienia gospodarstwa domowego było uwarunkowane legalnością zamieszkiwania w danym domu czy lokalu.

W jednym budynku mogą znajdować się dwa gospodarstwa domowe, którym należy wypłacić dodatek węglowy. Nie będzie tutaj przeszkodą fakt, że budynek ma jeden adres, a poszczególne osoby zostały wskazane jako członkowie drugiego gospodarstwa. Taki wniosek wynika z wydanego niedawno wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Jeżeli po złożeniu wniosku o dodatek węglowy wnioskodawca zmarł, organ powinien w drodze wywiadu środowiskowego ustalić, czy istnieją osoby we wspólnym gospodarstwie, którym dodatek można wypłacić. Pozostawiając wniosek bez rozpatrzenia, organ naraża się na zarzut bezczynności. Potwierdza to niedawny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Dodatek węglowy przysługuje szerokiemu kręgowi uprawnionych. Organy administracji powinny zatem podjąć wysiłek, by móc go wypłacić. Jeżeli pojawią się wątpliwości czy dany wniosek uwzględnić, aby je rozwiać, oprócz danych z CEEB muszą sięgnąć do innych dowodów - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Gminy niesprzedany po 31 lipca węgiel mogą włączyć do swoich zasobów jako mienie komunalne i przeznaczyć go na realizację zadań własnych np. ochrony zdrowia, pomocy społecznej, edukacji publicznej. Mogą go także sprzedać innym podmiotom. Tak wynika z wykładni Ministerstwa Aktywów Państwowych. Resort wyjaśnia także, kiedy sprzedaż należy opodatkować VAT i naliczyć akcyzę.

Gminy w niesprzedanym węglu zamroziły blisko 90 mln złotych. Do tego dochodzą koszty pośrednie związane z magazynowaniem i obsługą. Samorządy chcą, aby państwowi dystrybutorzy odebrali od nich surowiec i zwrócili pieniądze - ewentualnie, aby rząd zrekompensował różnicę między ceną 1500 zł za tonę, a tą rynkową. Ministerstwo Aktywów Państwowych przekonuje, że samorządy nadal będą mogły sprzedawać węgiel.

We wtorek, 18 lipca br., Naczelny Sad Administracyjny uchylił postanowienie warszawskiego WSA z 31 maja br. o wstrzymaniu wykonania decyzji środowiskowej w sprawie kopalni Turów. Uwzględniono zażalenia GDOŚ, PGE GiEK i Prokuratury Krajowej. Spór dotyczył zagrożeń dla środowiska w wyniku wydobycia węgla brunatnego w kopalni Turów w Bogatyni.

Zwolennicy kominków jako drugiego źródła ogrzewania wygrali przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Sąd uwzględnił ich skargę, która dotyczyła zakazu palenia w takich urządzeniach w dni smogowe, zapisanego w mazowieckim programie ochrony powietrza. Wyrok może być powodem do tego, aby przepisy antysmogowe zaostrzyć.

Posłowie z komisji deregulacyjnej wracają z pomysłem, aby właściciel nieruchomości mieszkalnej, który nie wytwarza popiołów paleniskowych mógł być zwolniony przez gminę z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pomysł słuszny, ale jego realizacja może napotkać problemy. Choćby z tego względu, że taki popiół nie jest osobną frakcją.

Obywatele mogą taniej kupować węgiel w państwowej spółce, niż po preferencyjnych cenach od gmin. Poza tym latem mało kto myśli o mrozach w zimie. Tymczasem wiele gmin zamroziło pieniądze w węglu, bo sprzedaż końcowa idzie mizernie. Samorządowcy apelują o wypracowanie rozwiązań, które pozwolą gminom zagospodarować niesprzedane paliwo.

Sprzedaż końcowa węgla przez gminy kuleje. Mieszkańcy nie są zainteresowani opałem, a ci, którzy chcą go kupić, mogą zrobić to taniej w państwowej spółce. Śląski Związek Gmin i Powiatów uważa, że ostatnia nowelizacja ustawy o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych nie pomaga gminom. Chcą wprowadzenia kolejnych rozwiązań.

Większe limity węgla dla uprawionych mieszkańców, wydłużenie lub nielimitowanie ustawowego terminu dystrybucji, możliwość sprzedaży nadwyżki innym gminom lub też odkupienie węgla przez miejscowe składy po cenie sprzedaży mieszkańcom. Zdaniem wielkopolskich samorządów, takie zmiany w ustawie o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych pozwoliłyby rozwiązać problem gmin z nieodebranym paliwem.