Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnej pod adresem:http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
Regulamin nr 130 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) - Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów silnikowych w zakresie systemu ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu (LDWS)
(Dz.U.UE L z dnia 18 czerwca 2014 r.)
Data wejścia w życie: 9 lipca 2013 r.
SPIS TREŚCI
REGULAMIN
1. Zakres
2. Definicje
3. Wystąpienie o homologację
4. Homologacja
5. Specyfikacje
6. Procedura badania
7. Modyfikacja typu pojazdu oraz rozszerzenie homologacji
8. Zgodność produkcji
9. Sankcje z tytułu niezgodności produkcji
10. Ostateczne zaniechanie produkcji
11. Nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy organów udzielających homologacji typu
ZAŁĄCZNIKI
1. Zawiadomienie
2. Układy znaków homologacji
3. Określenie widocznego oznaczenia pasa ruchu
1. ZAKRES
Niniejszy regulamin stosuje się do systemu ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu pojazdów kategorii M2, N2, M3 oraz N31 .
2. DEFINICJE
Do celów niniejszego regulaminu:
2.1. "homologacja typu pojazdu" oznacza pełną procedurę, za pomocą której Umawiająca się Strona Porozumienia zaświadcza, że typ pojazdu spełnia wymogi techniczne niniejszego regulaminu;
2.2. "typ pojazdu w odniesieniu do jego systemu ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu" oznacza kategorię pojazdów, które nie różnią się między sobą pod takimi zasadniczymi względami jak:
a) nazwa lub znak handlowy producenta;
b) właściwości pojazdu, które istotnie wpływają na działanie systemu ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu;
c) typ i konstrukcja systemu ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu;
2.3. "system ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu (ang. Lane Departure Warning System (LDWS))" oznacza układ ostrzegający kierowcę o niezamierzonym zboczeniu pojazdu z jego pasa ruchu;
2.4. "pas ruchu" oznacza jeden z podłużnych pasów, na które podzielona jest jezdnia (jak zostało to przedstawione w załączniku 3);
2.5. "widoczne oznaczenie pasa ruchu" oznacza elementy rozdzielające celowo rozmieszczone na granicy pasa ruchu, znajdujące się bezpośrednio w zasięgu wzroku kierowcy podczas jazdy (np. niepokryte śniegiem itp.);
2.6. "tempo zmiany" oznacza prędkość, z jaką dany pojazd zbliża się pod kątem prostym do widocznego oznaczenia pasa ruchu w punkcie wydania ostrzeżenia;
2.7. "przestrzeń wspólna" oznacza przestrzeń, w której mogą być wyświetlane dwie funkcje informacyjne (np. symbole) lub większa ich liczba, ale nie jednocześnie.
3. WYSTĄPIENIE O HOMOLOGACJĘ
3.1. O udzielenie homologacji typu pojazdu w zakresie systemu ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu (LDWS) występuje producent pojazdu lub jego upoważniony przedstawiciel.
3.2. Do wniosku dołącza się wymienione niżej dokumenty w trzech egzemplarzach i podaje się następujące dane:
3.2.1. opis typu pojazdu w odniesieniu do pozycji wymienionych w pkt 5 poniżej, wraz z rysunkami wymiarowanymi oraz dokumentacją, o których mowa w pkt 6.2.3.2 i 6.2.3.3 poniżej. Należy określić numery lub symbole identyfikujące typ pojazdu.
3.3. Placówce technicznej przeprowadzającej badania homologacyjne przedstawia się pojazd reprezentatywny dla typu pojazdu, któremu ma być udzielona homologacja.
4. HOMOLOGACJA
4.1. Jeżeli typ pojazdu przedstawiony do homologacji na podstawie niniejszego regulaminu spełnia wymogi określone w pkt 5 poniżej, to należy udzielić homologacji tego typu pojazdu.
4.2. Każdemu homologowanemu typowi pojazdu należy nadać numer homologacji; pierwsze dwie cyfry takiego numeru (00 dla regulaminu w jego pierwotnej wersji) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może nadać tego samego numeru temu samemu typowi pojazdu wyposażonego w inny typ systemu ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu ani innemu typowi pojazdu.
4.3. Zawiadomienie o udzieleniu, rozszerzeniu lub o odmowie lub cofnięciu homologacji na podstawie niniejszego regulaminu należy przesłać Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin na formularzu zgodnym ze wzorem zamieszczonym w załączniku 1 wraz z dostarczonymi przez występującego o homologację fotografiami lub schematami w formacie nie większym niż A4 (210 × 297 mm), lub złożonymi do tego formatu, i w odpowiedniej skali.
4.4. Na każdym pojeździe odpowiadającym typowi pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji zgodny z wzorem opisanym w załączniku 2, zawierający:
4.4.1. okrąg otaczający literę "E", po której następuje numer wskazujący kraj, w którym udzielono homologacji 2 ;
4.4.2. numer niniejszego regulaminu, literę "R", myślnik i numer homologacji umieszczone z prawej strony okręgu opisanego w pkt 4.4.1 powyżej.
4.5. Jeżeli pojazd jest zgodny z typem pojazdu homologowanym zgodnie z jednym lub większą liczbą regulaminów stanowiących załączniki do Porozumienia w kraju, który udzielił homologacji na podstawie niniejszego regulaminu, symbol opisany w pkt 4.4.1 powyżej nie musi być powtarzany. W takim przypadku numer regulaminu i homologacji oraz dodatkowe symbole umieszcza się w pionowych kolumnach z prawej strony symbolu opisanego w pkt 4.4.1 powyżej.
4.6. Znak homologacji musi być czytelny i nieusuwalny.
4.7. Znak homologacji umieszcza się na tabliczce znamionowej pojazdu lub w jej pobliżu.
5. SPECYFIKACJE
5.1. Wymagania ogólne
5.1.1. Każdy pojazd wyposażony w LDWS zgodny z definicją zawartą w pkt 2.3 powyżej musi spełniać wymogi zawarte w pkt 5.1-5.5 niniejszego regulaminu.
5.1.2. Pola magnetyczne lub elektryczne nie mogą wywierać negatywnego wpływu na skuteczność LDWS. Należy to wykazać poprzez zgodność z regulaminem nr 10 zmienionym serią poprawek 03.
5.2. Wymagania dotyczące działania systemu
5.2.1. Przez cały czas działania systemu, jak wskazano w pkt 5.2.3 poniżej, LDWS ostrzega kierowcę, jeżeli pojazd, bez zamierzonego działania kierowcy, przekroczy widoczne oznaczenie pasa ruchu, po którym się porusza, na drodze przebiegającej po linii zmieniającej się między prostą a krzywą, na której wewnętrzne oznaczenie pasa ruchu ma promień co najmniej 250 m. W szczególności:
5.2.1.1. podczas badań przeprowadzanych zgodnie z przepisami pkt 6.5 poniżej (badanie ostrzegania o niezamierzonej zmianie pasa ruchu) oraz zgodnie z przepisami dotyczącymi oznaczeń pasa ruchu określonymi w pkt 6.2.3 poniżej system wysyła kierowcy ostrzeżenie określone w pkt 5.4.1 poniżej;
5.2.1.2. ostrzeżenie, o którym mowa w pkt 5.2.1, może zostać przerwane, jeżeli kierowca podejmie działania wskazujące na to, że zamierza zmienić pas ruchu.
5.2.2. Podczas badania przeprowadzanego zgodnie z przepisami pkt 6.6 poniżej (badanie w zakresie wykrywania awarii) system wysyła kierowcy również ostrzeżenie określone w pkt 5.4.2. Sygnał ostrzeżenia musi być ciągły.
5.2.3. LDWS aktywuje się co najmniej przy prędkościach przekraczających 60 km/h, chyba że zostanie wyłączony ręcznie zgodnie z pkt 5.3 poniżej.
5.3. Jeżeli pojazd jest wyposażony w urządzenie umożliwiające wyłączenie funkcji LDWS, zastosowanie mają odpowiednio następujące warunki:
5.3.1. funkcja LDWS jest automatycznie przywracana wraz z zapoczątkowaniem każdego nowego cyklu z włączonym zapłonem (tryb jazdy);
5.3.2. stały optyczny sygnał ostrzegawczy informuje kierowcę o tym, że funkcja LDWS została wyłączona. W tym celu można zastosować żółty sygnał ostrzegawczy określony w pkt 5.4.2 poniżej.
5.4. Sygnał ostrzegawczy
5.4.1. Ostrzeżenie o niezamierzonej zmianie pasa ruchu, o którym mowa w pkt 5.2.1 powyżej, musi być zauważalne dla kierowcy oraz mieć postać:
a) co najmniej dwóch środków ostrzegawczych spośród środków optycznych, akustycznych i dotykowych; lub
b) jednego środka ostrzegawczego spośród środków dotykowych i akustycznych, w połączeniu z przestrzennym wskazaniem kierunku niezamierzonego zboczenia pojazdu z pasa ruchu.
5.4.1.1. Jeżeli do ostrzegania o niezamierzonej zmianie pasa ruchu stosuje się sygnał optyczny, można wykorzystać określony w pkt 5.4.2 poniżej sygnał ostrzegający o awarii działający w trybie migania.
5.4.2. Ostrzeżenie o awarii, o którym mowa w pkt 5.2.2 powyżej, musi mieć postać żółtego optycznego sygnału ostrzegawczego.
5.4.3. Optyczne sygnały ostrzegawcze LDWS aktywują się po ustawieniu wyłącznika zapłonu w pozycji włączonej (tryb jazdy) albo gdy wyłącznik zapłonu znajduje się w przewidzianej przez producenta pozycji przejściowej między pozycją włączoną (tryb jazdy) a pozycją rozruchu silnika (wyjściowy stan systemu (włączenie zasilania)). Wymóg ten nie dotyczy sygnałów ostrzegawczych wyświetlanych w przestrzeni wspólnej.
5.4.4. Optyczne sygnały ostrzegawcze muszą być widoczne również w świetle dziennym; kierowca musi być w stanie prawidłowo ocenić stan sygnałów z siedzenia kierowcy.
5.4.5. Jeżeli kierowca jest powiadamiany o tymczasowym wyłączeniu systemu LDWS, na przykład z uwagi na wystąpienie trudnych warunków pogodowych, za pomocą optycznego sygnału ostrzegawczego, sygnał ten musi mieć postać ciągłą. W tym celu można zastosować sygnał ostrzegający o awarii określony w pkt 5.4.2 powyżej.
5.5. Przepisy dotyczące okresowych badań technicznych
5.5.1. W ramach okresowej kontroli technicznej należy zapewnić możliwość potwierdzenia prawidłowości działania systemu LDWS za pośrednictwem bezpośredniej obserwacji statusu sygnału ostrzegającego o awarii po włączeniu zasilania (wyłączone - system działa prawidłowo, włączone - wystąpienie awarii systemu).
Jeżeli sygnał ostrzegający o awarii znajduje się w przestrzeni wspólnej, przed sprawdzeniem statusu sygnału ostrzegającego o awarii należy sprawdzić, czy przestrzeń ta funkcjonuje prawidłowo.
5.5.2. Podczas dokonywania homologacji typu należy w sposób poufny przekazać informacje na temat tego, jakie środki zastosowano, aby uniemożliwić osobom niepowołanym łatwe wprowadzenie zmian w sposobie działania wybranego przez producenta sygnału ostrzegającego o awarii.
Ten wymóg dotyczący zabezpieczeń uznaje się za spełniony również wtedy, gdy istnieje dodatkowa metoda umożliwiająca sprawdzenie, czy system LDWS działa prawidłowo.
6. PROCEDURA BADANIA
6.1. Producent musi dostarczyć zwięzły komplet dokumentacji zawierający informacje o podstawowej konstrukcji systemu oraz, w stosownych przypadkach, o sposobie jego połączenia z innymi układami w pojeździe. Należy wyjaśnić funkcję systemu, a w dokumentacji należy opisać, w jaki sposób przeprowadza się kontrolę prawidłowości działania systemu, czy system wywiera wpływ na inne układy pojazdu, oraz jakie metody stosuje się w celu ustalenia sytuacji, które spowodują wyświetlenie sygnału ostrzegającego o awarii.
6.2. Warunki badania
6.2.1. Badanie przeprowadza się na płaskiej, suchej powierzchni pokrytej asfaltem lub betonem.
6.2.2. Temperatura otoczenia musi wynosić między 0 °C a 45 °C.
6.2.3. Widoczne oznaczenia pasa ruchu
6.2.3.1. Widoczne oznaczenia pasa ruchu wykorzystywane w badaniach ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu określonych w pkt 6.5 poniżej muszą być oznaczeniami stosowanymi przez jedną z Umawiających się Stron wskazanymi w załączniku 3 do niniejszego regulaminu, znajdować się w dobrym stanie i być wykonane z materiału spełniającego obowiązujące w danym państwie będącym Umawiającą się Stroną normy dotyczące widocznych oznaczeń pasa ruchu. Należy odnotować informacje dotyczące rozmieszczenia widocznych oznaczeń pasa ruchu stosowanych na potrzeby badań.
6.2.3.2. Producent pojazdu musi wykazać przy pomocy dokumentacji zgodność ze wszystkimi pozostałymi oznaczeniami pasa ruchu wskazanymi w załączniku 3 do niniejszego regulaminu. Wszelką tego rodzaju dokumentację należy załączyć do sprawozdania z badań.
6.2.3.3. W przypadku gdy typ pojazdu może być wyposażony w różne warianty LDWS z dostosowaniami regionalnymi, producent musi wykazać przy pomocy dokumentacji, że wszystkie te warianty spełniają wymagania określone w niniejszym regulaminie.
6.2.4. Badanie należy przeprowadzać w warunkach widoczności pozwalających na bezpieczną jazdę z wymaganą do celów badania prędkością.
6.3. Warunki dotyczące pojazdu
6.3.1. Masa badanego pojazdu
Pojazd może być badany przy dowolnym obciążeniu, przy określonym przez producenta rozłożeniu masy pomiędzy osie, bez przekraczania dopuszczalnej maksymalnej masy przypadającej na każdą z osi. Po rozpoczęciu procedury badań nie można wprowadzać żadnych zmian. Producent pojazdu musi wykazać przy pomocy odpowiedniej dokumentacji, że system działa prawidłowo przy dowolnym obciążeniu.
6.3.2. Pojazd należy badać przy zalecanym przez producenta pojazdu ciśnieniu opon.
6.3.3. W przypadku gdy LDWS jest wyposażony w opcję umożliwiającą ustawienie progu ostrzegawczego przez użytkownika badanie określone w pkt 6.5 poniżej przeprowadza się przy progu ostrzegania ustawionym na maksymalny poziom wykrywania niezamierzonej zmiany pasa ruchu. Po rozpoczęciu procedury badań nie można wprowadzać żadnych zmian.
6.4. Badanie sprawdzające skuteczność optycznego sygnału ostrzegawczego
Należy przeprowadzić kontrolę nieruchomego pojazdu w celu sprawdzenia, czy optyczne sygnały ostrzegawcze spełniają wymagania określone w pkt 5.4.3 powyżej.
6.5. Badanie ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu
6.5.1. Pojazd należy prowadzić w sposób płynny z prędkością 65 km/h +/- 3 km/h po środkowej części pasa służącego do badań, tak aby położenie pojazdu było stabilne.
Utrzymując wymaganą prędkość, należy delikatnie zmieniać kierunek ruchu pojazdu w lewo lub w prawo przy tempie zmiany wynoszącym między 0,1 a 0,8 m/s, tak aby pojazd przekroczył oznaczenie pasa ruchu. Badanie należy powtórzyć przy różnej wartości tempa zmiany w zakresie między 0,1 a 0,8 m/s.
Należy powtórzyć opisane powyżej badania, zmieniając kierunek jazdy na przeciwny.
6.5.2. LDWS wysyła ostrzeżenie o niezamierzonej zmianie pasa ruchu, o którym mowa w pkt 5.4.1 powyżej, najpóźniej w momencie, gdy zewnętrzna część opony przedniego koła pojazdu znajdującego się najbliżej oznaczeń pasa ruchu przekroczy linię wyznaczoną 0,3 m poza krawędzią widocznego oznaczenia pasa ruchu, w kierunku którego pojazd zbacza.
6.6. Badanie wykrywania awarii
6.6.1. Należy przeprowadzić symulację awarii LDWS, na przykład poprzez odłączenie źródła zasilania dowolnego elementu systemu LDWS lub rozłączenie dowolnego połączenia elektrycznego między elementami LDWS. Przy symulacji awarii LDWS nie należy rozłączać połączeń elektrycznych zasilających funkcję nadawania sygnału ostrzegającego o awarii, o którym mowa w pkt 5.4.2 powyżej, oraz mechanizmu umożliwiającego wyłączenie LDWS, o którym mowa w pkt 5.3 powyżej.
6.6.2. Sygnał ostrzegający o awarii, o którym mowa w pkt 5.4.2, musi zostać uruchomiony i działać przez cały czas kierowania pojazdem, a w następstwie przeprowadzenia cyklu wyłączenia i włączenia zapłonu musi uruchomić się ponownie, jeśli symulowana awaria będzie się nadal utrzymywać.
6.7. Badanie wyłączania systemu
6.7.1. Jeżeli pojazd jest wyposażony w urządzenie służące do wyłączania LDWS, należy ustawić wyłącznik zapłonu w pozycji włączonej (tryb jazdy) i wyłączyć LDWS. Sygnał ostrzegawczy, o którym mowa w pkt 5.3.2 powyżej, musi zostać uruchomiony. Należy ustawić wyłącznik zapłonu w pozycji wyłączonej. Należy ponownie ustawić wyłącznik zapłonu w pozycji włączonej (tryb jazdy) i sprawdzić, czy uruchomiony wcześniej sygnał ostrzegawczy nie uruchomia się ponownie; brak sygnału oznacza, że działanie LDWS zostało przywrócone zgodnie z opisem w pkt 5.3.1 powyżej. Jeżeli układ zapłonowy uruchamiany jest za pomocą kluczyka, przedstawiony powyżej wymóg musi zostać spełniony bez wyjmowania kluczyka ze stacyjki.
7. MODYFIKACJA TYPU POJAZDU ORAZ ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI
7.1. Każda modyfikacja typu pojazdu określonego w pkt 2.2 niniejszego regulaminu musi zostać zgłoszona organowi administracji, który udzielił homologacji typu pojazdu. Organ ten może:
7.1.1. uznać, że dokonane modyfikacje nie mają negatywnego wpływu na warunki udzielenia homologacji i udzielić rozszerzenia homologacji; albo
7.1.2. uznać, że dokonane modyfikacje mają wpływ na warunki udzielenia homologacji i zażądać dalszych badań lub dodatkowych kontroli przed udzieleniem rozszerzenia homologacji.
7.2. Umawiające się Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin zostają powiadomione o potwierdzeniu lub odmowie udzielenia rozszerzenia, z wyszczególnieniem zmian, zgodnie z procedurą określoną w pkt 4.3 powyżej.
7.3. Organ udzielający homologacji powiadamia pozostałe Umawiające się Strony o rozszerzeniu homologacji przy użyciu formularza zawiadomienia przedstawionego w załączniku 1 do niniejszego regulaminu. Każdemu takiemu rozszerzeniu organ ten nadaje numer seryjny, zwany numerem rozszerzenia.
8. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
8.1. Procedury dotyczące zgodności produkcji muszą odpowiadać ogólnym przepisom określonym w art. 2 Porozumienia i dodatku 2 do Porozumienia (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) oraz muszą spełniać następujące wymogi:
8.2. pojazd homologowany zgodnie z niniejszym regulaminem produkowany jest w sposób zapewniający jego zgodność z typem homologowanym w drodze spełnienia wymogów określonych w pkt 5 powyżej;
8.3. Organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym momencie weryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z zakładów produkcyjnych. Weryfikacji dokonuje się zazwyczaj co dwa lata.
9. SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI
9.1. Homologacja udzielona w odniesieniu do typu pojazdu zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów określonych w pkt 8 powyżej.
9.2. Jeżeli Umawiająca się Strona cofnie udzieloną przez siebie homologację, niezwłocznie powiadamia o tym fakcie, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin.
10. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
Jeżeli posiadacz homologacji ostatecznie zaniecha produkcji typu pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, informuje o tym organ, który udzielił homologacji, który z kolei bezzwłocznie informuje pozostałe Umawiające się Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
11. NAZWY I ADRESY PLACÓWEK TECHNICZNYCH UPOWAŻNIONYCH DO PRZEPROWADZANIA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW UDZIELAJĄCYCH HOMOLOGACJI TYPU
Umawiające się Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin przekazują sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy organów udzielających homologacji typu, którym należy przesyłać zawiadomienia poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę udzielenia lub cofnięcie homologacji albo ostateczne zaniechanie produkcji.