- Przepisy ordynacji podatkowej nie dopuszczają obecnie możliwości skorzystania z mediacji w sprawach podatkowych. Dobrym rozwiązaniem byłoby rozpoczęcie prac nad zmianami tych przepisów poprzez wprowadzenie mediacji w sprawach podatkowych - postuluje Adam Bojarski, radca prawny i doradca podatkowy, w ramach akcji Poprawmy Prawo.

- W zeszłym miesiącu wystąpiłem do Ministerstwa Finansów z zapytaniem czy Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie do Ordynacji podatkowej instytucji mediacji podatkowej. Otrzymałem odpowiedź odmowną. Niestety nie znam motywów jakimi kieruje się Ministerstwo Finansów. Nie jestem naiwny i wiem, że będzie potrzeba kilku, a nawet kilkunastu lat zanim podatnicy i fiskus przekonają się do mediacji w sprawach podatkowych. Jednakże uważam, że warto rozpocząć dyskusje na ten temat i podjąć inicjatywę legislacyjną w kierunku wprowadzenia do polskiego porządku prawnego mediacji w sprawach podatkowych - dodaje mec. Bojarski.

Przypomina, że kilka lat temu została już podjęta taka próba. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Podatkowego opracowała projekt nowej ordynacji podatkowej, który nie został jednak nigdy uchwalony, a prace nad nim nie zostały dotychczas wznowione. Tymczasem - jak zwracali uwagę przedstawiciele komisji - mediacja w sprawach podatkowych jest wykorzystywana w wielu państwach, nie tylko anglosaskich (Wielka Brytania, Kanada, Australia, USA), ale także takich jak Holandia, Włochy czy Chorwacja, o zbliżonej do polskiej kulturze prawnej.

 

Był już projekt, ale nie został uchwalony

Projekt Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Podatkowego przewidywał m.in. wprowadzenie do ordynacji podatkowej nowej procedury - rozwiązywania sporów między organami podatkowymi a zobowiązanymi z udziałem bezstronnej i neutralnej osoby trzeciej: mediatora. Miał to być mechanizm procesowy ułatwiający komunikację między organem podatkowym a zobowiązanym, a nie mechanizm merytorycznego rozstrzygnięcia sporu. Mediacja miała stanowić  „wspomagane negocjacje” między organem podatkowym a podatnikiem (stroną postępowania podatkowego). 

Projekt przewidywał, że wszczęcie mediacji byłoby możliwe na każdym etapie postępowania podatkowego (w toku postępowania podatkowego w I lub w II instancji). Zadaniem mediatora miało być przede wszystkim ułatwienie komunikacji między organem podatkowym a zobowiązanym – stroną postępowania podatkowego. Mediator miał budować dobre relację między stroną a organem. 

Minister finansów wraz z ministrem sprawiedliwości mieli określać w rozporządzeniu warunki, jakie powinni spełniać mediatorzy, z uwzględnieniem konieczności posiadania przez nich właściwej wiedzy, umiejętności oraz zachowania bezstronności i neutralności, sposób prowadzenia listy mediatorów oraz warunki dokonywania wpisów na nią i skreślenia z niej, a także wysokość i sposób wypłaty wynagrodzenia mediatorom i zwrotu wydatków.

Zobacz także w LEX: Mediacja po reformie KPC > >

Przypomnijmy, że obecnie można korzystać z mediacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co zostało uregulowane w rozdziale 8 działu III (art. 115-118) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w postępowaniu administracyjnym (rozdział 5a kodeksu postępowania administracyjnego).  

 

 

Przedsprzedaż
Prawo finansów publicznych i prawo podatkowe [PRZEDSPRZEDAŻ]
-15%
Przedsprzedaż

Elżbieta Chojna-Duch, Hanna Elżbieta Litwińczuk, Elżbieta Kornberger-Sokołowska

Sprawdź  

Cena promocyjna: 84.16 zł

|

Cena regularna: 99 zł

|

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 74.26 zł


Doradcy podatkowi za wprowadzeniem mediacji

Postulat wprowadzenia mediacji do przepisów ordynacji podatkowej sformułował też wcześniej w wywiadzie dla Prawo.pl Przemysław Hinc, doradca podatkowy, przewodniczący Komisji ds. Mediacji przy Krajowej Radzie Doradców Podatkowych oraz p.o. Prezesa Centrum Mediacji przy KRDP.

Czytaj więcej: Mediacja w sprawach podatkowych w Ordynacji podatkowej

- Organy podatkowe nie są otwarte na mediację, ale zapewne nie z tego względu, że nie dostrzegają korzyści z niej płynących, lecz dlatego, że ordynacja podatkowa po prostu nie przewiduje mediacji w sprawach podatkowych. We wszystkich pozostałych sprawach administracyjnych, których stroną może być organ podatkowy nikłe zainteresowanie mediacja może być spowodowane brakiem wiedzy lub obawą. Są też różnice między postępowaniem sądowoadministracyjnym (kontrola zgodności z prawem aktu wydanego przez organ administracji podatkowy lub egzekucyjny) a postępowaniem administracyjnym czy podatkowym. Problemem niestety jest też brak doświadczenia z mediacją w sprawach przed sądami administracyjnymi. Ale są to przeszkody możliwe do przezwyciężenia - uważa Przemysław Hinc.

Jego zdaniem samo dodanie nawet najlepiej skonstruowanych przepisów sprawy nie załatwi, jeśli nie będzie woli do współdziałania ze strony organów podatkowych i ustawodawcy. Można je jednak skutecznie do sięgnięcia po to rozwiązanie zachęcić.

- Mediację do prawa podatkowego można wprowadzić, implementując odpowiednio rozwiązania przewidziane w k.p.a. i wydaje się, że jest to dobry kierunek. Można też sięgnąć do tych rozwiązań, które były kiedyś wypracowane przez w Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Podatkowego, ale wypadałoby uwzględnić upływ czasu i fakt, że teraz znajdujemy się już na innym etapie rozwoju społeczno-gospodarczego niż byliśmy pięć lat temu. Zatem teraz warto rozważyć aktywniejszą rolę mediatora, stawiając na osobę, która będzie podatkowcem, czyli nie na jakiegokolwiek mediatora, który może mieć ogromny talent i skutecznie prowadzić inne postępowania mediacyjne, ale nie zna się na materialnym i procesowym prawie podatkowym. Chodzi więc o takiego mediatora, który będzie miał świadomość sporu, jego ram prawnych i będzie umiał zaproponować stronom sposób rozwiązania sporu - tłumaczy Przemysław Hinc.

Zobacz w LEX: Skutki prawne umowy o mediację > >