Ceny transferowe: Będzie mniej formalności, ale obowiązki zostają
Nie trzeba już będzie składać oświadczenia, że lokalna dokumentacja cen transferowych została sporządzona na warunkach rynkowych, informację o cenach transferowych podpisze pełnomocnik, a mikro i mali przedsiębiorcy nie będą musieli podawać w niej wskaźników opisujących sytuację finansową firmy – zakłada nowelizacja przepisów PIT i CIT. Eksperci ostrzegają, że mimo iż ustawa zmniejszy liczbę formalności, to nie łagodzi wymogów dotyczących cen transferowych.
Chodzi o nowelizację ustaw o PIT i CIT z 18 września 2026 r., podpisaną przez prezydenta 15 października, która realizuje postulaty deregulacyjne w ramach inicjatywy SprawdzaMY, m.in. ogranicza część obowiązków związanych z raportowaniem cen transferowych. Dzięki temu przygotowanie dokumentów będzie prostsze i zajmie mniej czasu.
Organy podatkowe zachowają możliwość weryfikacji
- Podpisana przez Prezydenta RP nowelizacja przepisów o cenach transferowych to krok w dobrym kierunku. Ogranicza formalne i organizacyjne obciążenia związane z raportowaniem informacji TPR. Szczególnie pozytywnie należy ocenić rezygnację z obowiązku składania oświadczenia o rynkowości cen transferowych oraz rozszerzenie katalogu osób uprawnionych do podpisywania TPR – komentuje Monika Palmowska, partner, szef Zespołu ds. Cen Transferowych w KPMG w Polsce.
Wyjaśnia, że dotychczasowe rozwiązania stanowiły istotne wyzwanie organizacyjne, zwłaszcza dla grup międzynarodowych, w których funkcje zarządcze pełnią osoby nieposiadające polskiego numeru PESEL. Możliwość podpisania informacji TPR przez odpowiednio umocowanego pełnomocnika, po skutecznym zgłoszeniu pełnomocnictwa na formularzu UPL-1, powinna usprawnić raportowanie również w przypadku zmian w składzie zarządu.
Czytaj też w LEX: Instrumenty podatkowe wspierające podejmowanie działań innowacyjnych >
- Uproszczenie formalności nie oznacza jednak złagodzenia obowiązków w zakresie cen transferowych. Podatnicy nadal będą musieli stosować ceny rynkowe i sporządzać rzetelną dokumentację. Nowe przepisy nie eliminują również ryzyka odpowiedzialności karnej skarbowej ani nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku nieprawidłowości. Organy podatkowe zachowają możliwość weryfikacji zarówno rynkowego charakteru rozliczeń, jak i prawidłowości raportowanych danych. W praktyce nowe przepisy należy więc postrzegać przede wszystkim jako ograniczenie formalizmu i usprawnienie procesu raportowania, a nie jako złagodzenie wymogów dotyczących cen transferowych – zaznacza Monika Palmowska.
Jak fiskus typuje podatników do kontroli? Źródła danych i przebieg analizy na przykładach - czytaj w LEX >
Przypomnijmy, że pod koniec lipca 2025 r. Ministerstwo Finansów ogłosiło, że Krajowa Administracja Skarbowa przekierowała kontrole na obszar cen transferowych, by walczyć z agresywną optymalizacją.
Formularz podpisze pełnomocnik
Nowe przepisy wprowadzają natomiast kilka zmian uproszczających. Przewidują m.in., że informację TPR, czyli formularz zawierający dane o rozliczeniach między podmiotami powiązanymi, będzie mógł podpisać pełnomocnik przedsiębiorcy na takich samych zasadach jak inne deklaracje podatkowe. Nie będzie już obowiązku podpisywania dokumentu m.in. przez członka zarządu lub określonych pełnomocników zawodowych. Celem, jak uzasadnia Ministerstwo Finansów, jest „przyśpieszenie i uproszczenie realizacji obowiązku sprawozdawczego”.
Obecnie do podpisywania informacji TPR uprawniony jest kierownik jednostki w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości, a gdy jednostką kieruje organ wieloosobowy – wyznaczona osoba wchodząca w skład tego organu. Jednocześnie ustawa PIT oraz ustawa CIT wykluczają podpisanie przez pełnomocnika, z wyjątkiem adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub biegłego rewidenta.
Po zmianie, informacja TPR będzie podpisywana na zasadach określonych w art. 3b ordynacji podatkowej – przez osobę posiadającą pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji podatkowych składanych w formie elektronicznej (pełnomocnictwo UPL-1).
Ustawa znosi też obowiązek składania oświadczenia, że lokalna dokumentacja cen transferowych została sporządzona zgodnie ze stanem rzeczywistym, a ceny transferowe są ustalane na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Zmiana jest związana z uproszczeniem sposobu podpisywania Informacji TPR Oświadczenie to było składane od 2019 r. jako odrębny dokument, a od 2022 r. było częścią informacji TPR.
- Niezależnie od oświadczenia, podatnicy mają obowiązek stosowania cen rynkowych, a organy podatkowe mogą doszacować dochód, jeżeli został zaniżony w wyniku stosowania nierynkowych warunków transakcji. W celu wykazania, że ceny transferowe zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, podmioty powiązane mają obowiązek sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych – podkreśla Ministerstwo Finansów.
Doprecyzowanie niejasnych przepisów
Ustawa doprecyzowuje też możliwość składania korekt Informacji TPR (korygowania formularza). Jak wyjaśnia MF, korekty Informacji TPR nie należy utożsamiać z korektą cen transferowych, o której mowa w art. 23q ustawy PIT (art. 11e ustawy CIT).
Zakłada również zwolnienie mikro oraz małego przedsiębiorcy z obowiązku wskazywania w Informacji TPR wartości wskaźników ogólnych mierzących sytuację finansową tych podmiotów (art. 23zf ust. 2c i 2d ustawy PIT; art. 11t ust. 2c i 2d ustawy CIT). Celem jest uproszczenie i przyśpieszenie sporządzania Informacji TPR przez te podmioty.
Dotyczyć to będzie mikroprzedsiębiorcy oraz małego przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, nie w rozumieniu ustawy o rachunkowości, która posługuje się pojęciami jednostki mikro, małej, średniej i dużej (art. 3 ust. 1 pkt 1a–1d ustawy o rachunkowości). Natomiast kwalifikacja według ustawy o rachunkowości wpływa na zakres raportowanych informacji w Informacji TPR zgodnie z rozporządzeniami w sprawie Informacji TPR.
Zapraszamy na szkolenie online w LEX: Dane klientów pod ochroną - jak budować bezpieczne biuro rachunkowe w czasach cyberzagrożeń i AI? >
Ustawa doprecyzowuje też prawo do korekt cen transferowych dla podmiotów krajowych (art. 23q pkt 4 ustawy PIT; art. 11e pkt 4 ustawy CIT).
- Zmiana polega na usunięciu wątpliwości w zakresie możliwości dokonywania korekt cen transferowych (tzw. korekt kompensacyjnych) pomiędzy podmiotami, mającymi miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dotychczasowe brzmienie przepisu może sugerować, że tego typu korekta nie jest dopuszczalna, ponieważ nie istnieje podstawa prawna do wymiany informacji podatkowej z krajem kontrahenta – czytamy w uzasadnieniu.
Nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia. Przepisy przejściowe precyzują, że do informacji o cenach transferowych składanych za rok podatkowy, który rozpoczął się przed 1 stycznia 2026 r. i zakończy się po dniu 31 grudnia 2026 r., zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Natomiast zmiany dotyczące podpisywania Informacji TPR, likwidacji oświadczenia i zwolnienia mikro oraz małego przedsiębiorcy z obowiązku wskazywania w tej informacji wartości wskaźników ogólnych sytuacji finansowej stosuje się do Informacji TPR składanych za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2025 r.
Kalendarz najważniejszych zmian w podatkach w 2026 r. - zobacz w LEX >
