Rewolucja w procedurach administracyjnych staje się faktem – milczenie urzędu coraz częściej będzie oznaczało pozytywne rozstrzygnięcie sprawy dla obywatela i przedsiębiorcy. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę z 11 czerwca 2026 r., która wprowadza gruntowne uproszczenia, rozszerzając stosowanie instytucji milczącego załatwienia sprawy na aż 17 różnych aktów prawnych: od ulg w podatku rolnym i umarzania zaległości podatkowych, przez zezwolenia na transport drogowy i organizację imprez masowych, aż po wpisy do rejestrów instytucji płatniczych czy przedłużanie zezwoleń na zbieranie odpadów.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaczyna pracę nad nowelizacją prawa geologicznego i górniczego, której celem jest uproszczenie procedur dla firm starających się o pozwolenia na wydobycie i poszukiwanie kopalin. Szykuje się też jednak nacjonalizacja czterech rzadkich kopalin strategicznych, potrzebnych nowoczesnym gałęziom przemysłu.

Wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który chce być informowany o zgromadzeniach wspólników w formie elektronicznej, nie będzie już musiał składać w tym celu pisma w postaci papierowej. W sposób elektroniczny będzie można też udzielić pełnomocnictwa do udziału w zgromadzeniu, chyba że spółka sama wprowadzi bardziej rygorystyczne wymogi.

Sejm przyjął poprawki Senatu do projektu deregulacyjnego, który przewiduje uproszczenie procedur administracyjnych poprzez rozszerzenie instytucji milczącego załatwienia sprawy. Zmiany mają być wprowadzone w 17 ustawach. Przykładowo, interesanci nie będą już czekać w nieskończoność na przedłużenie zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, uznanie pojazdu za zabytek czy też umorzenie niewielkiej należności podatkowej.

Uproszczenie rachunków za energię elektryczną i elektroniczna korespondencja z przedsiębiorstwami energetycznymi - m.in. te punkty zawiera ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu dokonania deregulacji w zakresie energetyki. Ustawa nie zawiera zakwestionowanych wcześniej przez prezydenta przepisów liberalizujących procedury dotyczące OZE, zamiast tego postuluje zmiany w ciepłownictwie.

Wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który chce być informowany o terminach zgromadzeń w formie elektronicznej, obecnie musi złożyć wniosek pisemny. Wymóg zachowania formy tradycyjnej obowiązuje też przy udzielaniu pełnomocnictwa do uczestniczenia w zgromadzeniu wspólników. Ministerstwo Sprawiedliwości chce poluzować te rygory i dopuścić - obok formy pisemnej - formę dokumentową. Pytanie tylko, jaki kształt przybiorą ostatecznie przepisy i w jaki sposób rozwiązania fakultatywne zostaną w spółkach wdrożone.

Ministerstwo Infrastruktury zapowiada nowelizację rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zmiana ma radykalnie zmniejszyć przypadki, kiedy występowanie o taką dokumentację przy inwestycjach drogowych będzie konieczne. Najprostsze inwestycje można byłoby robić bez dodatkowych formalności nawet na odcinkach do czterech kilometrów.

Drugi rok z rzędu liczba nowych aktów prawnych opublikowanych w dziennikach urzędowych spadła, co jest szczególnie widoczne w przypadku rozporządzeń. Pozytywnym trendem jest ograniczenie zmian ustawowych dotyczących podatków. Niestety praktyka rezygnowania czy ograniczania vacatio legis ma się dobrze. Nadal obowiązują też przepisy nieżyciowe lub wręcz buble prawne, co pokazuje raport „Poprawmy prawo”.

Wojna z Iranem powoduje drastyczne podwyżki cen paliw, dlatego firmy transportowe przygotowały petycję do premiera, aby wprowadzić tarczę osłonową podobną do tej covidowej. Chodzi o obniżkę VAT i innych podatków, albo przynajmniej ich rozłożenie w czasie. Przewoźnicy chcieliby też częściowego zwrotu akcyzy, a także konkretnego wsparcia finansowego. Ministerstwo Infrastruktury na razie zdecydowało się czasowo zliberalizować przepisy o czasie pracy kierowców, aby ułatwić dostawy paliwa do zainteresowanych.

Zwiększenie bezpieczeństwa depozytów, uporządkowanie i modernizacja przepisów regulujących działalność sektora bankowości spółdzielczej i w konsekwencji usprawnienie jego funkcjonowania - to główne cele zmian w ustawie o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, którą w poniedziałek zdecydował się podpisać prezydent.

Najnowszy projekt deregulacyjny przyjęty przez rząd rozszerza instytucje milczącego zakończenie postępowania oraz milczącej zgody. Przedsiębiorcy nie będą obarczani konsekwencjami przeciągających się procedur w sprawie o wpis do niektórych rejestrów, nie będzie też czekania w nieskończoność, aż organy porozumieją się w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych czy wykonywanie przewozów pasażerskich. Kierunek zmian zyskał szerokie poparcie, chociaż są też pytania, czy deregulacja nie idzie zbyt daleko.

Ustawodawcy udało się wprowadzić wiele drobnych, ale bardzo istotnych deregulacji w obszarze farmacji. Cześć prób zakończyła się powodzeniem, choć nie wszystkie zgodnie z proponowanym społecznie rozwiązaniem. Niestety, są też porażki – pisze dr Anna Banaszewska, radca prawny (Kancelaria Radcy Prawnego dr Anna Banaszewska).

Sejm przyjął piątek ustawy o zmianie ustawę o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (UDER31). W zamyśle autorów usunie on zbędne formalności dla niepublicznych funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ).

Organizacje samorządowe przedstawiły rządowi Pakiet 2.0. Drugi zestaw rekomendacji legislacyjnych obejmuje 23 propozycje, które mają usprawnić funkcjonowanie JST – od opłat cmentarnych, poprzez wnioski o informację publiczną, po fundusz sołecki i gospodarkę mieszkaniową. Samorządy zapewniają, że to praktyczne i niekontrowersyjne korekty, odpowiadające na problemy zgłaszane od lat. Tymczasem wciąż na przekazanie do Sejmu czeka pierwszy pakiet zmian wręczony rządowi wiele miesięcy temu.

W noweli prawa farmaceutycznego ma być uchylony całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych. – Proponowana zmiana zmierza w kierunku, który należy ocenić jako niewłaściwy – argumentuje prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL). Polacy są bowiem w europejskiej czołówce kupujących suplementy i leki bez recepty. Niemal 30 tysięcy osób rocznie trafia też do szpitali z powodu zatrucia lekami.

Ponad sto pomysłów deregulacyjnych zaowocowało projektami ustaw opracowanymi przez poszczególne ministerstwa, z których niektóre weszły już w życie. Praktycy komplementują punktowe zmiany, zwykle sprowadzające się do ograniczenia liczby składanych papierowych dokumentów lub usunięcia z przepisów niedzisiejszych obowiązków. Nie wszystkie postulaty dało się jednak zrealizować.

Proponowane zmiany prawne w spółdzielczości mieszkaniowej to powrót do starych wadliwych rozwiązań. Rady nadzorcze i zarządy powinny mieć nie tylko swoje kadencje, ale też ograniczenia w zasiadaniu w nich. Wyjątki od tych zasad można wprowadzać jedynie dla małych spółdzielni – pisze dr hab. Aleksandra Sikorska-Lewandowska, profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz radca prawny.

W aplikacji mObywatel udostępniane będą dane z z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) - każdy użytkownik tej aplikacji będzie mógł znaleźć dzięki temu podmiot, w którym występuje jego numer PESEL. Podobna funkcjonalność ma dotyczyć ksiąg wieczystych, chociaż nie zostanie to wprost napisane w ustawie. Takie rozwiązania przewiduje projekt deregulacyjny, który 23 grudnia br. przyjęła Rada Ministrów.

Zespoły pojazdów o większej dopuszczalnej masie całkowitej oraz z dłuższymi naczepami niż przewidziane standardowo w przepisach unijnych, już niedługo mają wyjechać na polskie drogi. Ministerstwo Infrastruktury daje zielone światło branży TSL w ramach co najmniej 5-letnich programów pilotażowych dozwolonych przez Brukselę. Ma to ograniczyć koszty na wynagrodzenia kierowców oraz zmniejszyć emisję spalin.

Likwidacja obowiązku dołączania przez przedsiębiorców wydruków komputerowych z Krajowego Rejestru Sądowego oraz zaświadczeń o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej do pism i wniosków kierowanych do organów administracji publicznej oraz innych podmiotów – taki jest cel projektowanej ustawy nr UDER96. Tekst został opublikowany w piątek, 12 grudnia, na stronie Rządowego Centrum Legislacji.