Najpierw pouczenie, dopiero potem sankcja – tej zasady dotyczy złożony w Sejmie poselski projekt nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy - prawo przedsiębiorców. Zasada ta częściowo już obowiązuje, intencją projektodawców jest jej rozszerzenie. Nadal jednak przepisy mają przewidywać liczne wyjątki, w których już pierwsze naruszenie prawa może spotykać się z surową reakcją organu.

Ustawa o pomocy społecznej wyklucza możliwość pobierania świadczeń z pomocy społecznej przez osoby pozbawione wolności. Z kręgu beneficjentów tego rodzaju wsparcia wyłączono zatem osoby odbywające karę pozbawienia wolności, ale również tymczasowo aresztowane. Izolowana przymusowo osoba ma zapewnione podstawowe warunki bytowe na koszt budżetu państwa, dlatego nie potrzebuje dodatkowej pomocy.

Przekazanie odwołania organowi wyższego stopnia jest czynnością materialno-techniczną, dla której ustawodawca ustanowił ściśle określony siedmiodniowy termin. Wojewoda przekazał odwołanie po niemal czternastu miesiącach. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto postanowił przyznać od organu na rzecz skarżącej 500 zł.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będzie administracyjnym organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia na terenie całego kraju egzekucji należności, do dochodzenia których uprawnieni są obecnie dyrektorzy oddziałów ZUS. Będzie też mógł wydawać upoważnienia do załatwiania spraw w jego imieniu. Ministerstwo Finansów i Gospodarki pracuje nad zmianą przepisów, bo dotychczasowe rozwiązanie nie jest optymalne dla efektywności realizacji procesu przymusowego dochodzenia należności przez ZUS.

Nieprawidłowe pouczenie o przysługujących stronie środkach zaskarżenia stanowi uchybienie, którego nie można uznać ani za błąd pisarski, ani za oczywistą omyłkę pisarską. - Nie jest to bowiem oczywisty błąd możliwy do zweryfikowania przez proste zestawienie treści decyzji czy postanowienia z aktami administracyjnymi, a weryfikacja prawidłowości pouczenia często wymaga wiedzy prawniczej - wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

Kierowca ukarany przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny za brak polisy OC ma prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny kolejny raz uznał, że wezwanie do zapłaty kilku tysięcy złotych ma charakter publicznoprawnej sankcji i może być zaskarżone do sądu administracyjnego – mimo że Fundusz nie jest organem administracji. Eksperci wskazują na potrzebę interwencji ustawodawczej tak, by obywatel miał prawo do sądu wprost zagwarantowane, a nie musiał liczyć na przychylną interpretację sądu.

Zdaniem WSA w Poznaniu stronie postępowania powinno doręczać się egzemplarz decyzji zawierający wymagany podpis, czyli oryginał, a nie jej odpis czy kopię. Brak odręcznego podpisu pod decyzją to rażące naruszenie prawa. Mimo że decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej wydania, czyli sporządzenia, podpisania oraz opatrzenia datą, skutki prawne wywołuje dopiero z chwilą doręczenia (ogłoszenia).

Prawo do uzyskania informacji publicznej nie jest równoznaczne z prawem do samodzielnego prowadzenia postępowania przed organem administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wniosek złożony przez małoletnią "najmłodszą reporterkę sejmową" bez wsparcia przedstawiciela ustawowego nie rodzi po stronie organu obowiązku działania. Taka procedura nie narusza Konstytucji ani Konwencji o prawach dziecka.

Według nowelizacji ustawy o PIP, dopiero po zamknięciu etapu kontrolnego należy dokonać formalnego wszczęcia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że dopiero wtedy rozpoczyna się postępowanie wyjaśniające zmierzające do dokonania tych samych ustaleń, które miały miejsce w procesie kontroli – twierdzą prawnicy. Bo skoro zgodnie z regułami proceduralnymi wszystkie elementy stanu faktycznego mają być ustalone dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego, to nie można by wykorzystać protokołu kontroli, co – ich zdaniem – byłoby rozwiązaniem wręcz absurdalnym.

Podpisana w czwartek przez Karola Nawrockiego nowela ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wprowadzi chaos, bo - jak przekonują prawnicy - zamiarem ustawodawcy było stosowanie całego Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile nie ma przepisu szczególnego, który mogłaby stosować PIP. Nie mają wątpliwości, że legislacyjnie przepis nie jest prawidłowy. Nie jest też spójny z wykładnią literalną i celowościową oraz z zasadami techniki prawodawczej. Nie brakuje też głosów, że jeśli był to zabieg celowy, to bardzo niebezpieczny.

Trybunał Sprawiedliwości UE w marcu 2023 r. zobowiązał Polskę do zapewnienia obywatelom, poprzez udział organizacji społecznych, prawa do sądowej kontroli planów urządzenia lasu (PUL). Projekt nowelizacji ustawy o lasach, który miał wdrożyć wyrok, budzi wiele zastrzeżeń co do realizacji zamierzonego celu. Proponowane przepisy nie zapewniają prawa do sądu, a część rozwiązań może wręcz legalizować wycinki prowadzone dotąd bez wymaganych planów.

Najnowszy projekt deregulacyjny przyjęty przez rząd rozszerza instytucje milczącego zakończenie postępowania oraz milczącej zgody. Przedsiębiorcy nie będą obarczani konsekwencjami przeciągających się procedur w sprawie o wpis do niektórych rejestrów, nie będzie też czekania w nieskończoność, aż organy porozumieją się w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych czy wykonywanie przewozów pasażerskich. Kierunek zmian zyskał szerokie poparcie, chociaż są też pytania, czy deregulacja nie idzie zbyt daleko.

Pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną – taką uchwałę 3 marca br. podjęło siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uchwała ta jest bardzo ważna dla radców prawnych i adwokatów reprezentujących strony w sporach z organami władzy samorządowej i centralnej.

W warunkach wojny hybrydowej prowadzonej przez Rosję i jej sojuszników przeciwko Polsce, która polega na próbie destabilizacji sytuacji polityczno-gospodarczej kraju poprzez przerzucanie dużych grup nielegalnych emigrantów, ujawnienie technik działania Straży Granicznej w zakresie zwalczania tego rodzaju zagrożenia byłoby odkryciem zasad ochrony polskiej granicy – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Zasady wymiaru kar administracyjnych, zakładające ich adekwatność do zaistniałych naruszeń, nie są stosowane w postępowaniach prowadzonych przez Urząd Regulacji Energetyki. Przedsiębiorcy skarżą się, że kary są przez to niewspółmierne i niesprawiedliwe - np. za brak złożenia sprawozdania firma paliwowa zawsze zapłaci 10 tys. zł, bez względu na swoją wielkość i przyczyny niedochowania obowiązku. Pojawiają się więc apele o zmianę przepisów. Z drugiej strony słychać, że kary od URE są wręcz zbyt niskie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istnieją podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, mimo że nie są "podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu ustawy. Do takich podmiotów należą właśnie partie polityczne. Dlatego są zobowiązane udostępnić dane dotyczące spraw z sądów dyscyplinarnych prowadzonych wobec swoich członków.

Rodzic, którego władza rodzicielska jest zawieszona, ma prawo wziąć udział w postępowaniu administracyjnym o zmianę nazwiska dziecka. Jeżeli nie uczestniczył w nim bez własnej winy, ma prawo żądać wznowienia postępowania - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W tej sprawie, kierownik USC poprzestał na odebraniu oświadczenia od matki dziecka.

Uczestnikiem postępowania sądowego może być podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym podjęcie uchwały rady miasta o lokalizacji inwestycji mieszkaniowej, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, jak też organizacji społecznej nie powołującej się na własny interes, zgłaszającej udział innej osoby, jeżeli sprawa ta dotyczy przedmiotu jej statutowej działalności - odpowiedział w uchwale siedmiorga sędziów Naczelny Sąd Administracyjny.

Poprawa nadzoru nad handlem wyrobami budowlanymi oferowanymi w internecie oraz wzrost o 50 proc. kar za sprzedawanie materiałów, które nie spełniają odpowiednich norm i nie posiadają wymaganych oznaczeń - to najważniejsze propozycje w rządowym projekcie ustawy o wyrobach budowlanych.

ZUS, podobnie jak i inne organy administracji publicznej, ma obowiązek wysyłania pism do profesjonalnych pełnomocników przez e-Doręczenia od 1 stycznia 2025 r. Nie robi tego jednak i mimo posiadania adresów adwokatów, radców prawnych czy doradców podatkowych w tym systemie, wysyła pisma pocztą tradycyjną. Podobnie postępują urzędy skarbowe. Zdaniem prawników administracja miała rok na przygotowanie się do e-Doręczeń i tego czasu nie wykorzystała.