PKN w reakcji na CPN. Prezydencki projekt o paliwach już w Sejmie

Do Sejmu wpłynął prezydencki projekt nowelizacji ustawy o zapasach ropy naftowej, nazwany inicjatywą Paliwo Kosztuje Normalnie, który przewiduje m.in. maksymalne marże na rynku paliw. To reakcja na uchwalony już przez izbę niższą rządowy projekt wprowadzający podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, który ma sfinansować kontynuację programu Ceny Paliw Niżej.

Prezydencki projekt ma znowelizować m.in. ustawę o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym. Przewiduje wprowadzenia nadzwyczajnego, czasowego mechanizmu interwencyjnego służącego ograniczeniu negatywnych skutków wzrostu cen paliw ciekłych.

Został skierowany do zaopiniowania przez sejmowe Biuro Legislacyjne oraz Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.

Prezydencki projekt PKN - szczegóły

Jak wynika z uzasadnienia, projekt stwarza możliwość podjęcia przez Radę Ministrów natychmiastowych działań w razie wystąpienia istotnych zakłóceń w dostawach lub cenach paliw ciekłych, bez uchwalania za każdym razem nadzwyczajnych przepisów. Zakłócenia te, w rozumieniu ustawy, wystąpią, gdy średnia cena ropy Brent z okresu 14 notowań będzie większa o co najmniej 20 proc. od ceny z analogicznego okresu rozliczeniowego roku poprzedniego.

Jednym z działań do podjęcia będzie zamrożenie marż hurtowych, rafineryjnych i importowych. Marże te zdefiniowano jako wielkości kwotowe, a nie procentowe, co ma zapobiegać sytuacji ich automatycznego wzrostu wraz ze wzrostem ceny bazowej paliwa. Wysokość maksymalnych marż Rada Ministrów miałaby określać, biorąc pod uwagę wymienione w ustawie kryteria.

Inne rozwiązanie to tzw. tarcza podatkowa. Do 31 marca 2027 r. wyszczególnione paliwa byłyby zwolnione z podatku od sprzedaży detalicznej, a dodatkowo minister finansów mógłby obniżać w tym okresie stawki akcyzy w drodze rozporządzenia, „uwzględniając sytuację gospodarczą państwa”.

Projekt przewiduje także kontynuację znanego już mechanizmu ceny maksymalnej paliw ciekłych na stacjach, ale wprowadza szersze niż dotąd przesłanki jego obowiązywania.

Nowy pakiet CPN w ustawie o windfall tax

Projekt prezydencki jest odpowiedzią na uchwaloną przez Sejm ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków od sprzedaży paliw, która wprowadza tzw. windfall tax. Podatek wyniesie 60 proc. i będzie dotyczył zysków osiągniętych od 1 marca 2026 roku do końca pierwszego kwartału 2027 r.

Ma on sfinansować nową odsłonę działań chroniących obywateli przed skutkami wzrostu cen paliw, nazywane pakietem CPN (Ceny Paliw Niżej).

- Środki z podatku pomogą zrekompensować ubytek we wpływach z podatku VAT i akcyzy, związany z rządowymi działaniami osłonowymi mającymi na celu ograniczenie wzrostu cen paliw – zapowiadało Ministerstwo Finansów i Gospodarki.

Nie wiadomo jednak, czy zaproponowane przepisy zyskają akceptację prezydenta. - Ustawa, którą rząd zaproponował ponownie, jest identyczna jak ta, która została przez prezydenta odesłana do Trybunału Konstytucyjnego – przypomniał szef prezydenckiego gabinetu Paweł Szefernaker.