Polski system zamówień publicznych potrzebuje zmiany filozofii działania. Nie kolejnych formularzy, nowych obowiązków sprawozdawczych ani następnych wytycznych, instrukcji i poradników. Potrzebuje zmiany sposobu myślenia oraz profesjonalizacji zamówień publicznych. Bez tego nawet najlepsza strategia pozostanie jedynie deklaracją, bez realnego wpływu na praktykę - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

W praktyce zamówień publicznych, przystąpienie do postępowania odwoławczego przed Krajową Izbą Odwoławczą wciąż bywa traktowane przez wielu wykonawców jako formalny dodatek do sporu między odwołującym a zamawiającym. Część firm przystępuje na wszelki wypadek, ograniczając się do krótkiego pisma i biernej obecności na rozprawie. Tymczasem rzeczywistość procesowa wygląda dziś zupełnie inaczej - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

Od 1 lipca 2026 r. wszystkie jednostki sektora finansów publicznych będą musiały publikować dane w Centralnym Rejestrze Umów. Choć obowiązek wpisu spoczywa na podmiocie finansującym umowę, Centra Usług Wspólnych odegrają kluczową rolę organizacyjną. Warto wiedzieć, gdzie przebiega granica odpowiedzialności i jakie ryzyka pojawią się w praktyce.

Od 17 czerwca 2026 r. planowane jest wdrożenie zmian w API integracyjnym systemu Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP). Modyfikacje obejmują m.in. ujednolicenie identyfikacji umów, rozszerzenie zakresu danych zwracanych w odpowiedziach oraz poprawę walidacji informacji przesyłanych przez systemy zewnętrzne.

Lepsze zabezpieczenie udziału polskich firm w inwestycjach przewiduje rządowa rekomendacja ws. local content, przygotowana w Ministerstwie Aktywów Państwowych. We wtorek rekomendację podpisał premier Donald Tusk i zachęca do jej stosowania także sektor prywatny.

Wyższe opłaty w postępowaniu przed Krajową Izbą Odwoławczą, nowe zasady kwestionowania rażąco niskiej ceny, próba uporządkowania rozbieżnych przepisów i orzecznictwa – to najważniejsze propozycje nowelizacji przygotowanej w Urzędzie Zamówień Publicznych, o których dyskutują eksperci. Uzgodnienia, konsultacje publiczne i opiniowanie potrwają jeszcze ponad tydzień, do 24 czerwca.

PKP PLK są coraz bliżej zakończenia przetargu na niemal stukilometrowy odcinek linii kolejowej Rail Baltica z Białegostoku do Ełku. W poniedziałek Krajowa Izba Odwoławcza podtrzymała wybór dopiero trzeciego w pierwotnej kolejności konsorcjum z Track Tec Construction na czele jako wykonawcy. Dwa konsorcja, które złożyły lepsze finansowo oferty, zostały zastopowane w postępowaniach odwoławczych w KIO i przed sądami.

Wykonawcy w branży budowlanej poznali właśnie proponowane poziomy zdolności kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia realizujących kontrakty objęte zamówieniami publicznymi, które umożliwią uzyskanie certyfikacji. Przepisy są jeszcze na etapie projektowania, ale mają wejść w życie już za sześć tygodni.

Znaczne zwiększenie liczby spraw w Krajowej Izbie Odwoławczej powoduje, że zapadła decyzja o uzupełnieniu składu osobowego KIO. W poniedziałek Minister Finansów i Gospodarki ogłosił postępowanie kwalifikacyjne dla kandydatów na członków KIO – zgłoszenia będą przyjmowane do środy 24 czerwca.

Startującego w przetargu, który będzie chciał zakwestionować jego niekorzystny dla siebie wynik, czeka w przyszłości więcej formalności i wyższe koszty – to główne założenia projektu nowelizacji przygotowanego przez Urząd Zamówień Publicznych. Eksperci boją się, że zamiast do Krajowej Izby Odwoławczej, przegrani będą częściej chodzić z zawiadomieniami do prokuratury albo zgłaszać podejrzenia zmów cenowych do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Centralny Port Komunikacyjny unieważnił wybór spółki Hill International, która miała być generalnym inżynierem kontraktu. Decyzja zapadła jeszcze przed werdyktem Krajowej Izby Odwoławczej, w której czekają na rozstrzygnięcie odwołania pozostałych uczestników tego postępowania. Eksperci od zamówień publicznych chcieliby też, aby o losach ważnych kontraktów i ich wykonawców nie przesądzały drobne kwestie formalne podnoszone coraz częściej przed KIO. Stąd propozycje nowelizacji przepisów.

Przez lata rynek zamówień publicznych nauczył się jednego hasła: konkurencja. Powtarzamy je podczas szkoleń, wpisujemy do odwołań, uzasadniamy nim decyzje zamawiających i wykonawców. W pewnym momencie stało się wręcz dogmatem, że podstawowym celem systemu zamówień publicznych jest zapewnienie uczciwej konkurencji. To nie do końca prawda. A może bardziej dosadnie - jest to jedno z największych uproszczeń funkcjonujących wokół Prawa zamówień publicznych.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, która wprowadza pakiet zmian strukturalnych, organizacyjnych i finansowych. Nowe przepisy porządkują zasady funkcjonowania podmiotów ochrony ludności, rozszerzają katalog infrastruktury schronowej o „punkty schronienia”, modyfikują zasady finansowania Programu OLiOC oraz upraszczają Ewidencję Obrony Cywilnej.

Nie wszystkie podmioty powiązane z samorządem będą musiały od 1 lipca 2026 r. raportować informacje o umowach do Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych. Spółki komunalne, nawet w 100 proc. należące do gmin jak SIM czy TBS, są poza systemem. Obowiązek dotyczy tylko jednostek sektora finansów publicznych - wyjaśnia Ministerstwo Finansów.

Vendor lock-in brzmi jak modne hasło z branży IT. W praktyce jest jednak jednym z największych problemów współczesnych zamówień publicznych. Nie chodzi wyłącznie o sytuację, w której urząd korzysta z jednego systemu przez wiele lat. Chodzi o coś znacznie poważniejszego – o stopniowe uzależnianie zamawiającego od jednego wykonawcy, który jako jedyny zna kod, architekturę, integracje i sposób działania systemu - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

Do końca kwietnia ma być gotowa lista spółek Skarbu Państwa, które zostaną objęte pilotażem sprawozdawczym local content – zapowiada Renata Bielak, wiceprezes Głównego Urzędu Statystycznego. Na pierwszy ogień idzie energetyka, a potem sprawozdawczość ma być rozszerzona na kolejne branże, aby łatwo było ustalić, czy duzi polscy gracze korzystają z zasobów lokalnych firm. Od 2027 roku obowiązki sprawozdawcze w zakresie local content obejmą też wykonawców i dostawców produktów i usług dla sektora publicznego, ale szczegóły poznamy dopiero za kilka miesięcy.

Od 22 kwietnia jednostki samorządu terytorialnego muszą rozpocząć rejestrację w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych. Choć system zacznie działać od 1 lipca, JST mają czas tylko do końca maja na założenie kont, wydanie upoważnień i rejestrację użytkowników. W praktyce samorządowcy mają wiele wątpliwości, np. czy konto w systemie powinna zakładać gmina czy urząd gminy.

Nie można ustawowo narzucić obowiązku uwzględniania local content w zamówieniach sektora publicznego, ale można go promować przez zmianę zasad ładu korporacyjnego – uważa Ministerstwo Aktywów Państwowych i dlatego spółki Skarbu Państwa będą tu polem doświadczalnym. Resort przygotował już dla nich odpowiednie wytyczne.

Promocja komponentu krajowego w zamówieniach w sektorze publicznym oraz nagradzanie menedżerów spółek Skarbu Państwa i lokalnych włodarzy współpracujących z polskimi firmami – to trzy najważniejsze z wielu rządowych pomysłów na rozwój local content. Strategię tę uzupełnia odpowiednia polityka zakupowa dla spółek Skarbu Państwa, jak również powstające – tym razem prywatne albo społeczne - darmowe portale zbierające ogłoszenia o przetargach, aby łatwiej je było wyszukiwać małym firmom.

Ministerstwo Infrastruktury zapowiada nowelizację rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zmiana ma radykalnie zmniejszyć przypadki, kiedy występowanie o taką dokumentację przy inwestycjach drogowych będzie konieczne. Najprostsze inwestycje można byłoby robić bez dodatkowych formalności nawet na odcinkach do czterech kilometrów.